Cách cứu giấy tờ và ảnh quan trọng
Thiệt hại do nước và các hư hỏng khác có thể đe dọa những món đồ không thể thay thế như hộ chiếu, giấy khai sinh, ảnh gia đình và máy tính chứa các tệp dữ liệu quan trọng. Tin tốt là: nhiều giấy tờ và ảnh chụp có thể được cứu nếu bạn hành động nhanh và xử lý nhẹ nhàng. Dưới đây là hướng dẫn bình tĩnh, thực tế để giúp bạn giảm thiệt hại trong lúc sắp xếp nhờ đến sự hỗ trợ chuyên nghiệp.
Trước tiên, hãy đảm bảo an toàn và ngăn chặn sự cố hư hỏng tiếp diễn
Trước khi chạm vào bất cứ thứ gì, hãy chắc chắn khu vực đó an toàn. Nếu nước vẫn đang rò rỉ hoặc có thể hệ thống điện bị ảnh hưởng, hãy chờ một chuyên gia được cấp phép xác nhận là an toàn. Nếu vật liệu bị mốc hoặc nhiều bụi, hãy đeo găng tay và khẩu trang.
Nếu có thể, hãy ngừng nguồn nước (ví dụ: tắt van tổng hoặc ngăn chặn chỗ rò rỉ). Sau đó bắt đầu làm khô—cho không khí lưu thông và kiểm soát độ ẩm sẽ giúp ngăn tình trạng phồng rộp, cong vênh thêm và hạn chế mốc phát triển. Nếu hư hỏng do nước thải (nước đen), hãy coi là mức rủi ro cao hơn và cân nhắc việc vệ sinh, xử lý chuyên nghiệp sớm hơn.
Giấy tờ: lấy ra, phân loại và làm khô đúng cách
Hãy gom các vật phẩm giấy tờ quan trọng trước (giấy khai sinh, hợp đồng bảo hiểm, giấy tờ pháp lý, hồ sơ thuế). Lấy chúng ra cẩn thận và phân tách theo từng nhóm để chúng không dính vào nhau.
Đối với giấy tờ bị ướt, giữ từng trang tách ra. Đặt các tờ lên giấy sáp hoặc giấy sạch, rồi quạt nhẹ xếp chồng. Nếu các trang bị dính chặt, đừng cố tách ra mạnh tay—việc làm lạnh đông hoặc xử lý chuyên nghiệp có thể giúp giảm nguy cơ rách. Nếu bạn thấy mực đang loang, hãy ưu tiên làm khô trước và tránh các nguồn nhiệt có thể “đóng” mực, làm méo dạng thêm.
Ảnh và album: nên làm gì (và nên tránh gì)
Ảnh rời thường có khả năng cứu được tốt hơn so với ảnh được gắn trong album. Hãy cầm ở phần viền để tránh chà xát vào lớp nhũ ảnh (lớp hình). Nếu ảnh bị dính vào nhau, hãy giữ nguyên chúng tại chỗ thay vì cố tách ra khi còn ướt.
Thông thường không khuyến nghị rửa lại trừ khi một chuyên gia phục hồi hướng dẫn—việc rửa có thể làm lây lan chất bẩn. Khi làm khô, nếu có thể hãy đặt ảnh nằm phẳng, hoặc kê để nước có thể thoát ra. Tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao; cả hai đều có thể làm phai ảnh và làm hỏng giấy.
Ngăn mốc và giảm thiệt hại trong khi chờ được hỗ trợ
Mốc có thể bắt đầu hình thành trong vòng 24–48 giờ sau khi bị phơi nhiễm với nước, tùy theo nhiệt độ và loại vật liệu. Càng sớm lấy các món đồ còn ướt ra và cải thiện điều kiện làm khô thì cơ hội cứu được càng tốt.
Một chuyên gia phục hồi được chứng nhận có thể đánh giá xem phần nào bạn có thể tự xử lý an toàn, phần nào nên được làm lạnh đông hoặc xử lý theo phương pháp làm khô chuyên biệt, và cách phòng ngừa lây nhiễm chéo. Nếu bạn muốn một cách miễn phí để tìm các chuyên gia được chứng nhận gần bạn, bạn có thể get matched. Bạn chỉ chia sẻ thông tin liên hệ chung—không có hồ sơ y tế hay hồ sơ định danh.
Những câu hỏi mọi người thường hỏi
Tôi có nên vứt hết nếu giấy tờ hoặc ảnh của tôi bị ướt không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Nhiều món đồ—đặc biệt là giấy tờ hoặc ảnh không bị lem màu hoặc chỉ hơi ướt—có thể được cứu bằng cách làm khô cẩn thận. Bước an toàn nhất tiếp theo là tách các món ra, giữ cho chúng không dính vào nhau và tham khảo hướng dẫn phục hồi được chứng nhận cho những món bị ướt nặng, bị nhiễm bẩn hoặc bị dính chặt với nhau.
Tôi có thể dùng máy sấy tóc, máy sưởi hoặc lò vi sóng để làm khô ảnh nhanh hơn không?
Thường là không nên. Nhiệt cao và luồng gió nóng có thể làm giấy bị cong vênh, gây hư hại lớp nhũ và khiến mực loang. Thay vào đó, hãy dùng luồng không khí nhẹ nhàng và làm khô có kiểm soát, đồng thời hỏi chuyên gia phục hồi về phương pháp tốt nhất cho các món đồ cụ thể của bạn.
Nếu hư hỏng do nước thải hoặc cống bị trào ngược thì sao?
Nước thải có thể chứa vi sinh vật gây hại. Hãy tránh để người và thú cưng đến gần, hạn chế chạm vào vật liệu trừ khi việc đó an toàn, và cân nhắc gọi vệ sinh, xử lý chuyên nghiệp sớm hơn. Trong các trường hợp như vậy, chuyên gia phục hồi có thể dùng các quy trình cô lập (containment) và khử trùng cụ thể trước khi cố gắng cứu.
Chi phí phục hồi giấy tờ và ảnh là bao nhiêu?
Chi phí thay đổi rất nhiều tùy theo từng trường hợp, bao gồm loại hư hỏng, số lượng món đồ bị ảnh hưởng, mức độ thấm ướt và thành phố/tỉnh bang của bạn. Ước tính sơ bộ: các nỗ lực cứu chữa nhẹ có thể thấp hơn, còn làm đông lạnh sấy (freeze-drying) quy mô lớn hoặc phục hồi diện rộng có thể đắt hơn. Chuyên gia được chứng nhận có thể giải thích khả năng xử lý phù hợp sau khi kiểm tra tài sản.
Nhận ghép cặp miễn phí
Miễn phí cho chủ sở hữu tài sản. Chuyên gia được chứng nhận, có bảo hiểm. Không gây áp lực.